For best experience please turn on javascript and use a modern browser!
You are using a browser that is no longer supported by Microsoft. Please upgrade your browser. The site may not present itself correctly if you continue browsing.
Wassen, strijken, voedingsleer: voor veel meisjes in Amsterdam waren dit vroeger dagelijkse lessen op de huishoudschool. Hoewel dat niet eens zo lang geleden is, kunnen veel jongeren zich er misschien weinig bij voorstellen. Om de geschiedenis van de huishoudscholen in Amsterdam tastbaar te maken, gingen de studenten van de UvA-master Publieksgeschiedenis met dit thema aan de slag in opdracht van het Stadsarchief. Het resultaat, een themasite voor leerlingen uit het voortgezet onderwijs, is nu te vinden op de website GeschiedenisLokaal.
Leerlingen achter de naaimachine bij de Amsterdamsche Huishoudschool (1902-1904). Foto: Stadsarchief Amsterdam / F. Hisgen
Leerlingen achter de naaimachine bij de Amsterdamsche Huishoudschool (1902-1904). Foto: Stadsarchief Amsterdam / F. Hisgen

De studenten gingen op zoek naar bronnen in het archief, deden literatuuronderzoek en interviewden oud-leerlingen en -docenten van verschillende huishoudscholen in Amsterdam. Ze werkten in groepjes en richtten zich op vijf verschillende aspecten van de huishoudschool: vrouwen & verwachtingen, koken met kennis, reclame in de klas, (h)echte vriendschappen en nieuwe apparaten en oude gewoontes.

Wassen in een teiltje met zeep

In hun onderzoek kwamen de studenten er bijvoorbeeld achter dat de huishoudscholen lang bleven vasthouden aan oude gewoontes. Vernieuwing ging langzaam en het duurde lang voordat de scholen aan de slag gingen met nieuwe apparaten. ‘Wij moesten leren wassen in een teiltje met een stuk zeep’, vertelt oud-leerling Carrie daarover. ‘En ja, eigenlijk vonden we dat al raar, want je moeder thuis had al een wasmachine.’

Kansen en beperkingen

Ook voor de genderrollen op de huishoudschool is aandacht op de themasite. Enerzijds werkte de huishoudschool beperkend: meisjes leerden er vooral hoe ze een huishouden moesten runnen en wat er als vrouw van ze verwacht werd – dienstbaar en zorgzaam zijn, en zich opofferen voor het gezin. Anderzijds was de huishoudschool een kans om verder te leren, in een tijd waarin veel meisjes na de lagere school niet verder studeerden.

Onderzoek naar de doelgroep

UvA-docenten Publieksgeschiedenis Laura van Hasselt en Lisa Haushofer kwamen met idee voor een project over de huishoudschool, en klopten hiermee aan bij het Stadsarchief. ‘Ieder jaar doen de studenten een project voor een opdrachtgever, dit keer was dat het Stadsarchief’, vertelt Van Hasselt. ‘Onze voorwaarde was dat de studenten zowel oral history als archiefbronnen zouden gebruiken. Een belangrijk onderdeel van de opdracht aan onze studenten was ook te onderzoeken waar de doelgroep van de site – middelbaren scholieren en hun docenten – behoefte aan heeft.’

Om het onderwerp aansprekend te maken voor scholieren, maakten de studenten in hun lesmodule onder meer gebruik van interactieve elementen, video, gamification en persoonlijke verhalen, en legden ze waar mogelijk een link met het heden.

Dr. L.H. (Laura) van Hasselt

Faculty of Humanities

Geschiedenis

Dr L.K. (Lisa) Haushofer

Faculty of Humanities

Geschiedenis